amazonki - Zielony Słoiczek

Rak piersi – Jak wygląda leczenie w Polsce – Część 3: radioterapia

Zielony Słoiczek — Mon, 28 Jun 2021 07:16:56 +0000

Część 1 – diagnoza, biopsja, chemioterapia – znajduje się tutaj.

Część 2 – operacja – mastektomia – znajduje się tutaj.

Po operacji miałam zgłosić się do radiologa z wynikami badania histopatologicznego (tkanek wyciętych podczas operacji). Myślałam że wyniki będą miały wpływ na to czy radioterapia będzie konieczna czy nie. Okazało się że liczy się stan wyjściowy pacjenta i mimo tego że histopatologia wykazała całkowitą reakcję na chemię – brak raka w tkankach – to i tak została mi zlecona radioterapia w pełnym zakresie tj. 25 „naświetlań”. „Naświetlania” miałam robione w Nu-Med (tak odsyłanie są pacjenci z Magodentu) w Tomaszowie Mazowieckim. Placówkę wybrałam ja – sprawdziłam że dysponuje ona najnowszym sprzętem i wszystkie aparaty są nowe (nie ma szans że trafię na starszy model). Najnowsze aparaty to „akcelerator TRUEBEAM”. W internecie znalazłam raport w którym z podziałem na województwa zaznaczone są na mapkach wszystkie placówki, zaś w tabelkach przedstawione dane dotyczące ilości aparatów, ich rodzaju, daty produkcji oraz liczba pacjentów która z nich korzystała. Tutaj jest raport z roku 2020. Raport publikowany jest co roku-można znaleźć aktualne dane. Raport można znaleźć wpisując w wyszukiwarkę : „Raport na temat stanu radioterapii w Polsce”. Napromieniowanie jest codziennie – 5 dni w tygodniu o ustalonych godzinach – stałe albo zmienne – można się dogadać.

Przed rozpoczęciem radioterapii konieczne jest wykonanie modelu/schematu naświetlań. Najpierw zlecana jest tomografia – aby wykonać skan/zdjęcie ciała. Następnie na tym skanie radiolog wyznacza obszar który będzie napromieniowany. Jeśli cała pierś została wycięta podczas operacji (mastektomia) i został wstawiony ekspander napromieniowana będzie prawdopodobnie tylko skóra. Zatem przed tomografią wykonany będzie odlew piersi – nakładka (tak zwany bonus) która będzie leżeć na piersi podczas każdego „naświetlania”. Ma ona za zadanie skumulować promieniowanie na skórze. Jeśli miałaś operację oszczędzającą lewej piersi to najpewniej będziesz miała „naświetlania” na wdechu. Aparat będzie emitował promieniowanie tylko w momencie nabrania powietrza do płuc – ponieważ wtedy serce przesuwa się dalej od obszaru napromieniowania. Obszar penetracji promieniowania jest zatem głębszy po operacji oszczędzającej. Niestety nikt nie informuje o tym pacjentów przy rozważaniu oszczędzającej vs mastektomii.

Przed rozpoczęciem naświetlań wykonywane są też kropki lub inne znaki dzięki którym będzie można wykonać precyzyjne „naświetlanie” według przygotowanego projektu. Czasem te kropki są zrobione markerem a czasem są na stałe – tatuaż. Ja miałam zrobione 3 kropki (na środku i po bokach) w formie tatuażu.

Jak wyglądają „naświetlania”?

„Naświetlania” są codziennie o ustalonych godzinach, czasem zdarzają się opóźnienia, ale zwykle wchodzi się o umówionej godzinie. W Nu-Medzie były bodaj 3 aparaty wykonujące „naświetlania”. Do każdego z nich prowadziły 2 kabiny. Najpierw wchodziłam do małego przedsionka gdzie się rozbierałam od pasa w górę, do pomieszczenia z aparatem wchodziłam dopiero gdy mnie zawołano. Dzięki dwóm kabinom/przedsionkom w „naświetlaniach” nie ma żadnych przerw. Jedna osoba wychodzi i idzie się ubrać, a następna od razu wchodzi. Gdy ja jestem „naświetlana” osoba która była przede mną ubiera się i zwalnia kabinę/przebieralnię dla następnej osoby itd. Samo „naświetlanie” trwa ze 2-3 minuty, jednak kilka chwil zajmuje zwykle poprawne ułożenie pacjenta na stole. Razem trwa to zatem z 10 minut.

Pielęgnacja skóry podczas radioterapii – zalecenia mojego radiologa (Magodent/Nu-Med):

w ciągu dnia puder (zasypka dla niemowląt) Alantan – jeśli jest gorąco i skóra się poci – jeśli nie, to nie ma potrzeby (może wysuszać skórę) – ja nie używałam wcale.
NIE wskazane jest mycie miejsc naświetlanych nawet samą wodą. Aby delikatnie oczyścić skórę, jak czujemy że już musimy (zwłaszcza pod pachą) można delikatnie „przemywać” je nawilżanymi chusteczkami – nie pocieramy tylko delikatnie przykładamy. Czytaj skład chusteczek – aby nie było za dużo dziwnych substancji – ja przykładałam taką chusteczkę pod pachę co kilka dni – i nie była to chustka dla niemowląt a „nawilżany papier toaletowy„! W takim nawilżanym papierze ta chusteczka jest delikatniejsza i mam wrażenie że i skład zwykle lepszy! Ja używałam Velvet rumiankowego. Velvet Pure ma w składzie betainę (tak jak Cleanic), która niektórych może uczulać więc nie polecam. Niezły skład ma też nawilżany papier Kindii fun lub ALOUETTE Sensitiv (z Rossmanna). Tak krótkie składy są zwykle najlepsze. Unikaj w składzie: Dimethicone (oblepiający silikon), zaś Glycol czy Citric/lactic Acid lepiej żeby nie były na samym początku składu. Jeśli taka chustka to dla Ciebie mało to ewentualnie można by spryskać (mało) chusteczkę np. hydrolatem lawendowym. Hydrolat lawendowy/rumiankowy/z kocanki włoskiej (na końcu tego wpisu są opisy hydrolatów-ich działanie). Hydrolaty czyli „woda kwiatowa/ziołowa” mają w większości działanie antyseptyczne, dodatkowo mogą nawilżać, łagodzić podrażnienia, oparzenia itp. To byłoby lepsze niż przemycie wodą – ale najlepiej nie robić nic! Po takim przemyciu smarowałam miejsca naświetlane 1 kapsułką (kupiłam wit.A w kapsułkach bo w płynie jest na receptę) witaminy A oraz kilkoma kroplami witaminy E (wit.E w kroplach). Witamina A rozpuszcza się w wodzie więc stosujemy ją po tuż po „przemyciu skóry”. Witamina E rozpuszcza się w tłuszczach (olej jest w składzie kropli) – najpierw aplikuję wit.E potem poniższy krem:
na noc smarowanie kremem AquaStop Radioterapia (bez wody w składzie) – cienka warstwa – krem ma stworzyć ochronną barierę dla skóry. Skład kremu Aquastop Radioterapia: wazelina, olej parafinowy, parafina, emolient z lanoliny (z wysoką zawartością cholesterolu), olej lniany, alantoina (łagodząca) i konserwant. Zatem krem składa się głównie ze składników tworzących na skórze warstwę ochronną – chroni zarówno przed otarciami jak i przed nadmiernym wysuszaniem skóry (zatrzymuje wodę).Jest to dość typowy skład kremu „na odparzenia”, na AZS, poparzenia itp. W takich właśnie ekstremalnych przypadkach uważam że składniki te są lepsze od naturalnych olei, z których zwykle robię kremy. Niektórzy lekarze radzą w ogóle niczym nie smarować, ba niektórzy pozwalają myć wodą, co lekarz to opinia, a decyzja należy do Ciebie.
Po zakończeniu radioterapii możesz stosować dedykowany krem np. ONKO Krem po chemioterapii i radioterapii.

Objawy radioterapii:

pierwszy tydzień – duże zmęczenie i senność
po 3-3,5 tyg. (17-18 napromienianie) zaczął „boleć mnie przełyk” – choć ból to raczej na wyrost – raczej był to dyskomfort – przy przełykaniu picia/pokarmu takie uczucie jak by się połknęło za dużo jedzenia na raz i czujesz że idzie ono wolno w dół przełykiem – niemiłe ale ból to nie jest. Zaczęłam pić luźny rozwodniony „żel lniany” aby nawilżyć przełyk – z resztą picie siemienia lnianego 3 razy dziennie zalecał mi radiolog. Tutaj jest napisane jak zrobić żel lniany. Ja piłam go pół na pół z herbatą/ziołami aby nie czuć jego smaku, bo nie lubię.
po 4-5 tyg. może trochę schodzić skóra, jak po oparzeniach słonecznych, mogą pojawić się kropeczki (najpierw czerwone, potem brązowe) – miejsca po spalonych włoskach/cebulkach.
z miesiąc po zakończeniu chemii włosy na głowie zaczęły mi odrastać, jednak podczas radioterapii i co najmniej miesiąc po ich wzrost się zatrzymał

Radioterapię zakończyłam 12.04.2021. W dniu ostatniego naświetlania należy udać się do lekarza/sekretariatu po wypis – z niego dowiedziałam się jaką dawkę promieniowania dostałam (50 Gy w sumie). Miejsc naświetlanych nie myłam przez cały okres naświetlania i miesiąc po. Po miesiącu od zakończenia naświetlań wreszcie się porządnie umyłam, razem z myciem zeszły mi brązowe kropeczki i trochę martwego naskórka (jak po spaleniu się na słońcu) i okazało się że pierś wygląda ładnie.

Wymiana ekspandera na implant – może mieć miejsce kilka miesięcy po operacji – jeśli nie było radioterapii. Jeśli byłyśmy poddane “naświetlaniom” musimy zaczekać przynajmniej 1 rok. Chodzi o to że odczyn popromienny wychodzi najczęściej nie w trakcie radioterapii lecz po jej zakończeniu. Poza tym odczyny popromienne można podzielić na wczesne, które pojawiają się kilka dni/tygodni od zakończenia radioterapii, jak również późne które pojawiają się kilka miesięcy-rok po “naświetlaniu” oraz długofalowe które mogą dać o sobie znać nawet kilka lat po radioterapii. Z tego względu zwykle na wstawienie docelowego implantu czekamy przynajmniej rok. Skóra musi być w dobrym stanie, wygojona.

Artykuł Rak piersi – Jak wygląda leczenie w Polsce – Część 3: radioterapia pochodzi z serwisu Zielony Słoiczek.

Rak piersi – jak wygląda leczenie w Polsce – Część 2: Operacja

Zielony Słoiczek — Mon, 26 Apr 2021 08:43:31 +0000

Część 1 – diagnoza, biopsja, chemioterapia – znajduje się tutaj.

2-4 tygodnie po ostatnim wlewie chemii powinna być operacja (o ile nie była przed chemią). Może to być operacja oszczędzająca – czyli wycięty zostanie sam guz z niewielkim marginesem. Pierś się zmniejszy, ale zostanie. Może też być konieczna (lub pacjentka woli) mastektomia czyli całkowite wycięcie piersi. Może być z zachowaniem brodawki / skóry lub nie. Jeśli w Twoim przypadku prawdopodobne jest że będzie też radioterapia to porozmawiaj z radiologiem! Zakres radioterapii dla pacjentek po mastektomii i po oszczędzającej jest inny! Po mastektomii naświetlana jest tylko skóra, a po oszczędzającej głębsze warstwy ciała-weź to pod uwagę. Jeśli masz chorą lewą pierś to „naświetlania” będą blisko serca, prawdopodobnie „na wdechu” aby serce przesunęło się jak najdalej od „naświetlanego” miejsca. Jeśli masz kłopoty z sercem – warto to omówić z radiologiem.

Rodzaj operacji wpływa na zakres późniejszej radioterapii. Zwłaszcza jeśli masz chorą lewą pierś – po stronie serca, powinnaś rozważyć też wpływ naświetlania. Po mastektomii, z założonym ekspanderem naświetlana jest tylko skóra, zaś w przypadku operacji oszczędzającej głębsze partie ciała – trzeba wtedy uważać na serce – „naświetlania” wykonuje się na wdechu. To czy będzie konieczna radioterapia zależy od stanu wyjściowego pacjenta, nawet jeśli histopatologia (badanie wyciętych tkanek) nie wykryła raka (np. chemia go usunęła) to i tak może być konieczna radioterapia.

Ja miałam mastektomię podskórną z zachowaniem brodawki, z wszczepieniem ekspandera prepektoralnie (czyli przedmięśniowo – potocznie „na mięsień”).

W trakcie tego samego zabiegu można wstawić od razu implant (nie polecane tym co mają potem radioterapię) albo tak zwany ekspander. Ekspander jest podobny do implantu – ma jednak zaworek, przez który lekarz będzie go napełniał. Ten zaworek jest pod skórą, nie widać go ale można poczuć przez skórę. Ekspander dopełnia się tak jakby „robiąc zastrzyk” przez skórę w miejscu gdzie jest pod skórą zaworek. Robi to stopniowo aby stopniowo rozciągać skórę i/lub mięsień. Ja miałam dopełniany ekspander przed radioterapią. Miesiąc do dwóch po operacji powinna być rozpoczęta radioterapia-trwa ona zwykle do 5 tygodni (25 naświetlań , codziennie, od poniedziałku do piątku). Mniej więcej rok po radioterapii można zamienić ekspander na docelowy implant – wtedy też powinno się zrobić „symetryzację drugiej piersi” – czyli wyrównanie rozmiarów obu piersi poprzez zmniejszenie lub powiększenie implantem zdrowej piersi.

Ekspander (a potem silikonowy implant) może być umiejscowiony „na mięsień” piersi, lub „pod mięsień”. Sporo kobiet mówi o tym że pierś z rekonstrukcją „pod mięsień” jest bardziej sztywna i czują się mniej komfortowo. Z kolei umiejscowienie ekspandera/implantu „na mięsień” (prepektoralnie) czyli bezpośrednio pod skórą może powodować falowania ekspandera/implantu – widoczne zniekształcenia na skórze (bo np. skóra jest cienka). Ekspander/implant można umiejscowić na mięsień „z siatką”-która pomaga, utrzymuje go w miejscu i pewnie zapobiega falowaniu – na NFZ jednak mało kto ją stosuje (nie przysługuje na NFZ).

Byłam na prywatnej wizycie u chirurga z innego szpitala, który powiedział mi że na NFZ wykonuje tylko założenie ekspandera/implantu „pod mięsień”. Z kolei w warszawskim Magodencie, gdzie miałam operację na NFZ robią tylko ekspandery „na mięsień”. Nie wiem z czego to wynika, najwyraźniej każdy szpital inaczej interpretuje wytyczne NFZ. Dla pacjenta to akurat dobrze – może wybrać taką metodę którą uważa za lepszą dla siebie. Można operować się w dowolnym szpitalu – nie musi to być ten gdzie była chemioterapia. Ja wolałam obie piersi mieć „robione” tą samą metodą więc wybrałam metodę „na mięsień” (prepektoralnie).

Poczytaj najpierw który z lekarzy robi rekonstrukcje piersi i jaką metodą. Na facebookowej grupie „Chirurgia piersi – nie jest mi obojętnie” można znaleźć listy/podsumowania który lekarz w jakim mieście w Polsce robi mastektomię z rekonstrukcją (jednoczesnym wstawieniem implantu lub ekspandera). W warszawskim Magodencie rekonstrukcję piersi – czyli wstawienie ekspandera robi tylko 2 lekarzy. Na wizycie dowiesz się co jest niezbędne do i po operacji. Dowiedz się czy jest możliwość kupienia biustonosza pooperacyjnego w szpitalu (czasem jest).

Istnieje również możliwość rekonstrukcji piersi „z płata skóry” pobieranego np. z brzucha – piersi są wtedy naturalne bo tkanki są „nasze”. Wymaga to jednak znalezienia lekarza który to zrobi, większej ilości operacji i dłuższego oczekiwania na efekt końcowy. Obie metody rekonstrukcji – czy to implant silikonowy czy rekonstrukcja „z płata skóry” – są ryzykowne, mogą się nie udać, mogą się pojawić komplikacje, zakażenia, odrzut tkanek, odrzut implantu, martwice itp.

Co jest potrzebne na operację i trzeba wcześniej zakupić:

Po operacji nosi się specjalny, miękki (bez fiszbin) biustonosz, z zapięciem na haftki z przodu (bo po operacji ciężko sięgać do tyłu) który ma lekko uciskać piersi. Potrzebny jest też pas, który nosi się nad biustem, na linii obojczyków – potrzebny jest aby ekspander nie podchodził za bardzo do góry. Ja mój biustonosz (chwalonej przez pacjentki firmy Thuasne Silima) i pas kupiłam w sklepie stacjonarnym na Targowej 12 – obok Stadionu Narodowego. Oprócz biustonosza do szpitala zabrać warto także wygodną piżamę do szpitala, która ma rozpinaną górę – do badań lekarskich nie trzeba jej zdejmować wystarczy rozpiąć. Wygodne bawełniane, rozpinane piżamy do szpitala znajdziesz tutaj.

Jakie badania należy zrobić przed operacją:

Przed operacją dostałam skierowania na RTG klatki piersiowej, badanie krwi (z oznaczeniem grupy krwi jeśli nie masz na to dokumentu), EKG. Z wynikami udałam się do anestezjologa – tydzień przed operacją. Operację miałam zaplanowaną na 20 stycznia 2021.

Modyfikowane pektyny cytrusowe:

7 dni przed operacją i 10 dni po operacji przyjmowałam modyfikowane pektyny cytrusowe.

Podczas inwazyjnych zabiegów dochodzi do wyrzutu komórek rakowych do krwi. Pektyny cytrusowe które zostały zmodyfikowane (tak aby się przedostały do krwi) wyłapują krążące we krwi komórki rakowe. Więcej o tym można przeczytać w tym artykule (na Sekretyhipokratesa.pl). Polecam też lekturę innego wpisu na tejże stronie o metodach leczenia raka – (UWAGA: artykuł jest obecnie widoczny tylko w archiwum wpisów internetowych w TYM miejscu – na stronie „Waybackmachine” należy wkleić link do interesującego nas artykułu, o ten -> https://sekretyhipokratesa.pl/2017/07/14/metody-leczenia-nowotworow-52-strony-oparte-na-setkach-publikacji-oraz-badan-naukowych/ następnie wybrać rok np. 2019 i dostępną datę kopii strony np. 27 luty). Artykuł daje sporo do myślenia. Pod wpływem tego artykułu zamówiłam trochę suplementów wspomagających odporność – do stosowania co jakiś czas. Kurkuminę oraz berberynę zaczęłam stosować w zalecanych dawkach (wg. tej strony) tydzień po zakończonej chemii (nie można w trakcie). Zrobiłam sobie roczną rozpiskę i zamierzam co jakiś czas stosować taką kurację kurkuminowo-berberynową (trwającą np. 2-3 tygodnie). Nie zaszkodzi, a może pomoże zwalczyć migrujące po organiźmie resztkowe komórki raka, zniechęcić je do ponownego zagnieżdżenia się.

Operacja – na co mamy wpływ, co wybieramy:

Wybieramy przede wszystkim placówkę i lekarza – co najczęściej wiąże się już z wyborem metody rekonstrukcji piersi
metodę rekonstrukcji: powinien dobrać ją do nas lekarz, w praktyce jednak, ponieważ niewielu jest lekarzy znających i stosujących każdą metodę to pacjentka dokonuje wyboru. Może być to rekonstrukcja „z płata skóry” czy z użyciem implantu/ekspandera „na mięsień” lub „pod mięsień”.
wybieramy rodzaj docelowego implantu – czy ma mieć kształt okrągły, czy bardziej naturalny, w kształcie łezki, pełniejszy u dołu-tak zwany anatomiczny. Ekspandery też są w obu kształtach ale nie koniecznie muszą być zastosowane takiego rodzaju/kształtu jak docelowo planowany implant. Ja np. miałam ekspander anatomiczny (bo w katalogu nie było w moim rozmiarze okrągłego) a docelowo planuję implant okrągły.

Operacja – jak to wygląda, na co się przygotować?

Przyszłam do szpitala na ustaloną godzinę. Panie pielęgniarki pokazały mi salę na której będę leżeć po operacji. Najpierw poszłam się przebrać w szpitalne ubranko do operacji. Potem mogłam wejść do pokoju gdzie stały 3 łóżka. Miałam ze sobą walizkę na kółkach – małą, tak zwaną „kabinówkę” którą można zabierać jako bagaż podręczny w samolocie. Pierwsze co musiałam zrobić to przełożyć wszystkie rzeczy z walizki do małej szafeczki przy łóżku. Już wtedy stwierdziłam że wzięłam za dużo rzeczy:P Co miałam: szczotkę, pastę do zębów, mydło, ręcznik do ciała i mały do rąk, mokre chusteczki, coś do jedzenia, książki, szlafrok, piżamę z górą na guziki, rozpinaną z przodu, bieliznę, klapki do mycia i kapcie. Po 2 dniach zostałam wypisana. Nie przydał mi się szlafrok i ręcznik – nie umyłam się w szpitalu – żadna z nas tego nie zrobiła, tuż po operacji nie ma na to siły. Wystarczyło odświeżenie się mokrymi chusteczkami.

Zostałam poproszona na salę operacyjną. Położyłam się na „stole operacyjnym”, zmierzono mi ciśnienie, potem nade mną pokazał się anestezjolog i powiedział że zaraz będzie mi się lekko kręciło w głowie. To ostatnie co pamiętam. Potem obudziłam się na sali pooperacyjnej. Nie wiem jak wyglądała bo widziałam tylko sufit, byłam śpiąca, wiedziałam że na sali jest kilka osób bo słyszałam ich głosy. Ktoś zapytał o godzinę więc wywnioskowałam że moja operacja trwała ok. 3 godzin. Na sali pooperacyjnej leży się 1-2 godziny. Poczułam że robi mi się niedobrze więc zawołałam pielęgniarkę. Przyniosła mi „nerkę” na wszelki wypadek. Miałam wrażenie że byłam na tej sali bardzo krótko, raptem 10 minut, a była to co najmniej godzina. Nadszedł czas przejazdu na oddział. Pielęgniarki zabrały łóżko z tego 3 osobowego pokoju w którym byłam rano, w korytarzu, miałam powoli przesunąć się z „łóżka operacyjnego” na to „moje” przywiezione z pokoju rekonwalescencji. Zatem nikt mnie nie podnosił gdy spałam-jak na filmach po operacji;P

W dniu operacji nic się już nie je. Jest to spowodowane możliwością wymiotów po narkozie. Ja i tak, mimo tego że na czczo, kilka razy wymiotowałam, nawet mimo leku przeciwwymiotnego, który dostałam po pierwszym razie. To tylko jeden wieczór – nic strasznego. Po narkozie człowiek jest śpiący i nie ma siły. Od razu po operacji podawane są jeszcze kroplówki. Niedługo po przeniesieniu do pokoju zachciało mi się do toalety. Niestety aby z niej skorzystać musi minąć kilka godzin, pielęgniarki boją się że ktoś zemdleje itp. więc pierwsze 1-2 siku trzeba zrobić do basenu. Jak się okazało tak prosta czynność na leżąco była bardzo trudna. Miałam jakąś straszną blokadę – mimo tego że wcześniej przecież korzystałam z basenu. Bez problemu robiłam to też po porodzie. Za pierwszym razem po kilku minutach mi się udało. Za drugim jednak ni w ząb. Tutaj rada do was – mówcie o wszystkim pielęgniarkom! Ja w końcu im powiedziałam że prę jak do porodu, czuję że mam pełny pęcherz aż boli ale nie mogę nic zrobić, aż zrobiło mi się niedobrze… Pielęgniarki we dwie zabrały mnie wtedy do toalety i od razu po problemie, skorzystałam normalnie. Nie bójcie się o wszystkim informować, to akurat chyba częsty problem:P a ja jakaś wstydliwa nie jestem wcale…ot po prostu mózg zakodował że na leżąco to się nie robi i tyle…

Jakie jest samopoczucie po operacji, czy boli?

Mnie nie bolało po operacji, prawdopodobnie dlatego że i pierś i pacha były „zdrętwiałe” i nie miałam w nich czucia. Gdy się podnosiłam czułam ciągnięcie w piersi lub pod pachą – ale nie nazwała bym tego jakimś strasznym bólem. Tak naprawdę największy dyskomfort i pobolewanie sprawiało mi ściskanie obolałej piersi gorsetem oraz rozruszanie ręki. Po całkowitym usunięciu węzłów chłonnych (limfadenektomia pachowa) pod pachą ręka jest obolała i ma małą ruchomość. Stopniowo, dzień za dniem, trzeba nią coraz bardziej ruszać aby nie dostać przykurczu i nie było z nią potem problemów. Po 2 tygodniach prawie bez ciągnięcia mogłam położyć rękę na głowie i zapiąć stanik zapinany z tyłu ( na wizyty u lekarza zakładałam normalny stanik bo gorset się ciężej i dłużej zakłada). Mogłam też podnieść rękę ponad głowę, ale nie do końca, nie rozprostowaną. Po miesiącu ręka ciągnęła mnie już tylko przy pełnym jej wyprostowaniu nad głową.

Na początku bardzo pomaga wspinanie się palcami po ścianie – coraz wyżej, rozciągając powoli, stopniowo „ciągnącą” rękę, później zaś rozciąganie ręki na leżąco – próbujemy położyć ją wyprostowaną za głową – stopniowo rozciągamy tak rękę. Aby odzyskać sprawność trzeba ćwiczyć codziennie. Jeśli się boisz – powiedz o tym onkologowi, wypisze Ci skierowanie na 2 tygodniową rehabilitację (ja jej nie miałam).

Jak wygląda pierś po operacji – mastektomii podskórnej z zaoszczędzeniem brodawki – widać na poniższym zdjęciu. Ciecie miałam od brodawki do pachy. Blizna została zszyta i zabezpieczona tak zwanymi „paskami do zamykania ran„. Póki mamy rankę lub strupek nie ruszamy tych plasterków. Po usunięciu szwów to one trzymają ranę aby się nie rozeszła przy napełnianiu ekspandera. Chyba po 2 tygodniach gdy myślałam że już rana jest zagojona, w miejscu gdzie był grubszy, szerszy strupek, gdy odpadł (był głęboki) zrobiła się znowu mała otwarta ranka. Gdybym w tym miejscu miała ten plasterek to nic by się nie rozeszło, a tak musiałam zamiast napełnić pierwszy raz ekspander poprosić o założenie 1 szwu i poczekać z dopełnieniem ekspandera kilka dni – aż ranka się zasklepi. Te plasterki są bardzo ważne, można kupić je w aptece i radzę wam to zrobić – mieć kilka w zapasie jak by coś się odkleiło.

Gorset/stanik pooperacyjny:

Gdy przed operacją przymierzałam biustonosz pooperacyjny wydawał się bardzo wygodny, ścisły ale bez przesady. Trzeba było mocno naciągnąć aby zapiąć haftki ale nie miałam z tym problemu. Niestety po operacji, po wycięciu wszystkich węzłów pod pachą na początku ręką nie rusza się prawie wcale-nie ma mowy o naciąganiu nią stanika aby zapiąć. Po tygodniu mogłam go sama zapiąć na haftki ale suwaka nawet i po 2 tygodniach nie dawałam rady zapinać sama. Trzeba to brać pod uwagę przy zakupie. Najlepiej mieć też jakiś miękki sportowy w większym rozmiarze, zapinany bez problemu/bez naciągania z przodu – aby kilka dni do 3 tygodni po operacji to jego założyć – jeśli właściwy gorset okaże się za ścisły. W szpitalu nie miałam założonego gorsetu, miałam go założyć dopiero przy wyjściu ze szpitala. Ten mój właściwy, opinający gorset założyłam dopiero po kilku dniach, wcześniej nosiłam zwykły sportowy stanik. Gdy człowiek jest obolały, może lekko spuchnięty, przy noszeniu 24h, w dzień i w nocy – każdy stanik robi się niewygodny – zwłaszcza że nie może on być luźny, ma ściskać. Czuje się wtedy każdą niedoróbkę, każdy szew, odstające miejsca przy suwaku itp.- dlatego ważne aby przed operacją kupić dobry biustonosz – bezszwowy, nie za gruby, wygodny. Po 3 tygodniach mogłam sama bez problemu zapiąć gorset – mam wrażenie że to głównie dlatego że dopiero wtedy zeszła mi opuchlizna (wcześniej 2 osoby naciągały i ledwo go zapinały:P). Jeśli czeka Ciebie wycięcie węzłów chłonnych to koniecznie zaopatrz się w wygodną piżamę rozpinaną z przodu – najlepiej z rękawem krótkim lub rękawem 3/4 długości.

Po operacji ma się założone dreny – jeden lub dwa – to rurki wychodzące z miejsca operacji (zwykle na boku, poniżej pachy) przez które wydobywa się krew, chłonka itp. na końcu rurek są zbiorniczki – są różnego typu, mogą być to płaskie torebki, mogą być różnych kształtów plastikowe butelki. Buteleczki trzeba nosić ze sobą wszędzie – najwygodniej po prostu trzymać je za paskiem elastycznych spodni od piżamy lub potem elastycznych legginsów. Weź szerokie, luźne i elastyczne ubranie na wyjście ze szpitala. Będzie Ci łatwiej się ubrać i jeśli będziesz wypisana z drenami – to też łatwiej je gdzieś umieścić. Jeśli miałaś operację tylko piersi – to bardzo możliwe że wypuszczą Cię do domu już bez drenów, jeśli wycinane było dużo węzłów pod pachą lub wszystkie jak u mnie – raczej nastaw się na powrót z nimi do domu. Nie martw się to nic strasznego, rurek się prawie nie czuje – przeszkadza tylko zgrubienie od gazików które przykrywają miejsce ich wejścia (z boku, poniżej pachy), no i oczywiście potem przeszkadza to że trzeba je wszędzie nosić:P Lepiej jest nosić dłużej te dreny niż żeby chłonka gromadziła się pod skórą sprawiając ból – może wtedy być konieczne jej odciągnięcie igłą.

Jeśli zostaniesz wypisana do domu z drenami to:

Będziesz musiała je opróżniać, najlepiej codziennie o tej samej godzinie – i zapisywać wynik – ile mililitrów się zebrało w ciągu doby. Upewnij się że butelka jest wielorazowa i będziesz mogła ją ponownie przymocować! Butelki w których podciśnienie wytwarza się wciskając harmonijkową część podobno nie są wielorazowe, nie da się ponownie wytworzyć podciśnienia. W aptekach praktycznie nie da się kupić butelek zamiennych (są w internecie i ewentualnie w sklepach medycznych) więc to ważne. Butelka nie ma się cała zapełnić-zanim ją opróżnisz, już taka w połowie zapełniona jest tak spęczniała że należy ją wymienić- aby znowu była że tak powiem „wklęśnięta” i miała moc zasysania – o tym poniżej.

Te zapisywane wyniki przekażesz potem lekarzowi i na ich podstawie lekarz stwierdzi w którym momencie można już wyciągnąć dreny. To już jest sprawa bardzo indywidualna – zależy ile w drenach będzie „się zbierało”. Ja miałam jeden dren usunięty po 9 dniach (najpierw spływało do niego ok. 90 ml na dzień, w przeddzień zdjęcia 40ml) ; drugi dren zaś po 12 dniach (najpierw spływało do niego 90ml, potem coraz mniej, po usunięciu jednego drenu, teraz ten zbierał wszystko więc tu już znacząco jego zapełnianie nie spadło – 60ml w przeddzień wyjęcia).

Jak się opróżnia dreny?

Miałam 2 rodzaje. Jeden to płaska torebka, u dołu z zaworkiem – po prostu wciska się zaworek i otwiera się „kranik” – wylewamy i zamykamy – robimy to tak aby nie wpuścić do torebki powietrza-wyciskamy z niej zawartość i powietrze i od razu zamykamy. Drugi typ butelki to był tak zwany Redon – czyli najbardziej popularna butelka z miękkiego plastiku – płaska, prostokątna – jak piersiówka. Odkręcamy butelkę, opróżniamy, myjemy, następnie mocno ją ściskamy i cały czas ściskając zakręcamy z powrotem nakrętkę z wetkniętym w nią wężykiem. W butelce musi być podciśnienie aby łatwiej spływały do niej płyny. Jeśli wężyk od drenu „się wyrobi”, zacznie spadać z końcówki butelki możesz go przyciąć i nałożyć ponownie-będzie lepiej się trzymał. Taką butelkę na zmianę można zakupić przez internet (w sklepach rehabilitacyjnych), w aptekach stacjonarnych ich najczęściej nie ma. Przy którejś wizycie poprosiłam w gabinecie zabiegowym o taką butelkę na zmianę, ale zaworek gorzej trzymał i koniec końców nosiłam cały czas ten Redon który dostałam w szpitalu (przemycie codzienne wystarczyło).

Dopełnianie ekspandera:

W dniu usunięcia drugiego drenu miałam również pierwszy raz dopełniany ekspander. Po operacji ekspander był napełniony do 240ml. Po 12 dniach od operacji lekarz dolał 130 ml. Kolejną dolewkę miałam mieć po 2 tygodniach ale zostało to przełożone o kilka dni ponieważ na szwie, w miejscu gdzie nie miałam ściskającego plasterka (stripa do zaciskania ran) był gruby strupek, który tuż przed wizytą odpadł, a ponieważ był głęboki to w zasadzie utworzyła się mała otwarta ranka. Na wizycie chirurg onkolog zszył rankę a kolejne dopełnienie było więc prawie 3 tygodnie od ostatniego. Ostatnie dopełnienie było 30 dni od operacji – dolewka 130ml (razem 500 ml) – tydzień przed skanem ciała przygotowującym do radioterapii. W czasie radioterapii nie można dopełniać ekspandera – najlepiej zatem napełnić go do docelowej pojemności przed radioterapią. Dopełnianie ekspandera jest możliwe również po radioterapii – jednak nie tuż po a np. pół roku, rok (zależy jaką dawkę promieniowania przyjęłyśmy).

Dalsze leczenie raka hormonozależnego:

Jeśli typ raka został zaklasyfiowany jako hormonozależny to prawdopodobnie po operacji lekarz wypisze receptę na Tamoksyfen (np. Nolvadex D, Tamoxifen-Egis lub odpowienik), albo inhibitory aromatazy – substancje blokujące działanie estrogenów. Lek ten bierze się codziennie, zwykle przez 5-10 lat. Dodatkowo jeśli jest się w wieku poniżej 35 lat lub są dodatkowe wskazania, to konieczne będzie też branie Gosereliny w postaci Zoladexu (lub jego odpowiednika np. Reseligo, Xanderla) w postaci zastrzyków – wstrzykiwany jest implant- który przez kolejne 28 dni się rozkłada wydzielając lek. Zastrzyki aplikuje pielęgniarka co 28 dni. Goserelina blokuje działanie jajników – nie ma okresu. Bierze się go zwykle przez 2 lata. W trakcie leczenia, np. po 2-5 latach tamoksyfen można zmienić na inhibitory aromatazy. Rodzaj i intensywność skutków ubocznych są u każdego inne – u jednych lepiej tolerowany jest tamoksyfen u innych inhibitory. Każdy lek ma jednak skutki uboczne, np. inhibitory bardziej sprzyjają odwapnieniu a tamoksyfen zakrzepicy. Jeśli chodzi o zastrzyki z gosereliny to podobno najlepsze igły ma Zoladex – ale ze względu na jego trudną dostępność (jest limitowana sprzedaż -1 szt. na miesiąc na aptekę) oraz wysoką cenę (90zł -na początku 2021r) z pierwszej recepty wykupiłam tylko 2 Zoladexy a potem poprosiłam o zamiennik Reseligo. Po zastrzyku Reseligo stwierdziłam że zastrzyki wcale nie są bardziej bolesne (igła nie jest chyba wcale taka tępa jak mówią bo zastrzyk bolał mnie mniej niż aplikacja Zoladexu) i będę kupować Reseligo, który kosztuje kilka złotych i nie ma problemu z jego dostępnością. Wśród pielęgniarek (i większości pacjentek) panuje pogląd że najlepsze igły ma Zoladex, potem Reseligo, a najgorsze Xanderla (choć niektórzy mówią że są takie same jak w Reseligo). Tak naprawdę to chyba większe znaczenie ma kto robi ten zastrzyk i w jaki sposób. Pierwsze 2 zastrzyki miałam robione na leżąco, a kolejne na siedząco i było lepiej.

Dodatkowo, aby przeciwdziałać osteoporozie (a także wg.badań i samym przerzutom do kości), którą mogą powodować powyższe leki, lekarz wypisuje skierowanie do szpitala na podanie wlewu kwasu zolendronowego. Wlewy mogą być albo przez 2-3 lata, co 3 miesiące ALBO przez 5 lat co 6 miesięcy. Ja idąc za radą lekarza wybrałam system „co pół roku” – dzięki czemu „kuracja” trwa dłużej (5 lat ochrony) i jest mniejsze ryzyko skutków ubocznych po wlewach (jeśli chodzi o organy wewnętrzne, zapewne metabolizujące lek). Wlewy wyglądają podobnie jak podawanie chemii, najpierw wykonywane są badania krwi, a później jesteśmy zapraszani na wlew, który trwa ok. godzinę. Skutki uboczne podania – może wystąpić niewielka gorączka.

Suplementy diety/leki: Zaleca się codzienne przyjmowanie witaminy D3 (1000-4000j) oraz wapnia (500mg). Ważny jest skład tabletki – w jakiej formie jest substancja czynna – ponieważ może być ona w formie łatwo przyswajanej, lub w dużej ilości ale w formie prawie wcale nie przyswajanej! Niektóre są łatwo przyswajane na czczo a niektóre najlepiej przyjmować wraz z jedzeniem! Wybierając tabletki zwróć też uwagę na ich oznaczenie – Czy jest to „lek” czy „suplement diety”. Tylko w przypadku leku mamy gwarancję producenta że w jego składzie jest to co mamy napisane na opakowaniu i ta gwarancja obejmuje cały okres daty ważności. Tabletki wybrałam na podstawie strony „Pan Tabletka” – Tutaj jest opis różnych firm sprzedających witaminę D3, zaś Tutaj opis dostępnego w sprzedaży wapnia. Ja wybrałam w przypadku wapnia Calperos 1000, a witaminę D3 – Vigalex Forte – 2000IU, są korzystne cenowo i oba to „leki”. Inne leki z witaminą D3 to: Vigantol, Vigantoletten, Ibuvit.

Wymiana ekspandera na implant – może mieć miejsce kilka miesięcy po operacji – jeśli nie było radioterapii. Jeśli byłyśmy poddane „naświetlaniom” musimy zaczekać przynajmniej 1 rok. Chodzi o to że odczyn popromienny wychodzi najczęściej nie w trakcie radioterapii lecz po jej zakończeniu. Poza tym odczyny popromienne można podzielić na wczesne, które pojawiają się kilka dni/tygodni od zakończenia radioterapii, jak również późne które pojawiają się kilka miesięcy-rok po „naświetlaniu” oraz długofalowe które mogą dać o sobie znać nawet kilka lat po radioterapii. Z tego względu zwykle na wstawienie docelowego implantu czekamy przynajmniej rok. Skóra musi być w dobrym stanie, wygojona.

Część 3 – wpis dotyczący radioterapii jest tutaj.

Artykuł Rak piersi – jak wygląda leczenie w Polsce – Część 2: Operacja pochodzi z serwisu Zielony Słoiczek.

Rak piersi – jak wygląda leczenie nowotworu w Polsce? Część 1 – biopsja, chemioterapia.

Zielony Słoiczek — Thu, 01 Apr 2021 08:43:32 +0000

W wieku 33 lat dowiedziałam się że mam raka piersi. W internecie mało jest informacji o tym jak wygląda leczenie raka piersi w Polsce, najwięcej dowiadywałam się na grupach na facebooku: „AMAZONKA życie po diagnozie RAK PIERSI” oraz „Chirurgia piersi – nie jest mi obojętnie„. W tych grupach można znaleźć wsparcie oraz wiele informacji na temat leczenia – polecam do nich dołączyć. Opowiem wam krok po kroku jak wyglądało moje leczenie w Magodencie w Warszawie. Typ/rodzaj mojego nowotworu to rak hormonozależny, HER ujemny – co to znaczy dowiesz się niżej. Moje leczenie obejmowało: chemioterapię, operację, radioterapię i hormonoterapię (aktualnie) – w tej właśnie kolejności – ale nie jest to regułą! Czasem najpierw jest operacja a dopiero potem chemioterapia. Radioterapia i hormonoterapia też nie zawsze są stosowane – zależy to od typu nowotworu i stanu zaawansowania (wielkość/przerzuty). Leczenie (chemioterapię) zaczęłam miesiąc po znalezieniu guzka.

Diagnoza:

Badania usg piersi robiłam co roku. Rok po ostatniej ciąży (a były ich 2) zrobiłam ostatnie usg. Potem miałam przerwę 2 lata – dobrze wiedziałam o tym że powinnam już zrobić kolejne badanie, ale mając małe dzieci ma się mało czasu i pewne rzeczy się odwleka:/ zwłaszcza jeśli lekarze uspokajają że jestem jeszcze młoda, nie mam wskazań by robić np. mammografię – mimo pewnego obciążenia rodzinnego – tj. kilku przypadków raka w rodzinie od strony mamy (ciocia-rak piersi, wujek rak prostaty i dziadek rak jelita). Czy sama badałam moje piersi ręką – sporadycznie tak.

3 lata po ostatniej ciąży, a 2 lata po ostatnim usg piersi poczułam szczypanie pod pachą – gdy ją myłam – tak jak bym się zacięła maszynką. Gdy podczas drugiej kąpieli nadal czułam szczypanie, ale nie było żadnej ranki zaczęłam macać pachę i wymacałam mały guzek/zgrubienie głęboko pod pachą. W internecie wyczytałam że mogą to być powiększone węzły chłonne na skutek infekcji i że samo może nie przejść. Był to maj 2020, od marca tego roku trwała w Polsce pandemia koronawirusa i dostęp do lekarzy był ograniczony. W mojej przychodni w Warszawie zapisałam się na teleporadę (była wymagana aby spotkać się z lekarzem – bo pandemia). Opowiedziałam lekarce o guzku, ona stwierdziła że dziwnie to brzmi i zaprosiła mnie na wizytę w gabinecie – był 29 maja (pamiętam bo to urodziny mojej mamy). Lekarka wymacała moją pachę a potem piersi po czym powiedziała że fakt czuje coś pod pachą i wymacała też guzek w lewej piersi. Wtedy doznałam szoku, sama próbowałam go znaleźć, dopiero jak Pani lekarz nakierowała mnie na to miejsce to go poczułam i wtedy do mnie dotarło – to zapewne rak. Pani lekarz oczywiście nie potwierdziła tego, powiedziała że może to być tylko jakaś cysta, ale trzeba szybko zrobić usg. Dostałam skierowanie, pani doktor zadzwoniła do pobliskiej prywatnej przychodni i umówiła mnie na wizytę „za godzinę”. Pojechałam na usg – lekarz stwierdził duży guz pod pachą i 2 mniejsze w lewej piersi – nie chciał gdybać co to może być, czy to rak… W opisie USG guzki określono w skali BI-RADS na 4C/5. Poniżej wklejam co oznaczają poszczególne stopnie w tej skali:

BI-RADS 0: określa badanie, w którym np. ze względu na budowę piersi, potrzeba wykonania dodatkowych badań aby móc postawić pełną diagnozę. Zalecenia mogą dotyczyć porównania z poprzednimi badaniami bądź konieczności wykonania dodatkowych badań mammograficznych, np. mammografii celowanej lub uzupełniającego badania USG.
BI-RADS 1: badanie prawidłowe, zaleca się okresową kontrolę, np. USG raz w roku.
BI-RADS 2: badanie prawidłowe, wykazujące obecność zmian łagodnych, np. torbieli prostych, drobnych gruczolakowłókniaków, rozproszonych mikrozwapnień.
BI-RADS 3: badanie, w którym wykryto zmianę prawdopodobnie łagodną, ryzyko złośliwości wynosi do 2%, zaleca się kontrolę obrazową za 6 miesięcy, może dotyczyć zmian takich jak: skupiska mikrozwapnień, torbiele złożone, gruczolakowłókniaki, asymetryczne zagęszczenia. U kobiet z podwyższonym ryzykiem zachorowania na raka piersi zalecane jest wykonanie biopsji gruboigłowej i pobranie materiału do badania histopatologicznego.
BI-RADS 4: badanie, w którym stwierdza się obecność zmiany wymagającej wykonania biopsji w celu określenia charakteru opisywanej zmiany. Z uwagi na szeroki wachlarz ryzyka złośliwości w tej grupie, autorzy wyodrębnili trzy podkategorię, BI-RADS 4a, 4b i 4c, szacunkowe ryzyko obecności zmiany złośliwej rozkłada się w kolejności: 2-10%, 10-50% i 50-95%. W każdym przypadku zaleceniem będzie wykonanie weryfikacja histo-patologiczna zmiany w biopsji gruboigłowej lub mammotomicznej.
BI-RADS 5: badanie, w którym stwierdzono obecność zmiany wysoce podejrzanej o proces nowotworowy, ryzyko złośliwości większe niż 95%, wskazane wykonanie biopsji gruboigłowej w trybie pilnym. Wynik ujemny badania histopatologicznego nie wyklucza złośliwego charakteru zmiany i nie zwalnia z wykonania dodatkowej diagnostyki i/lub biopsji chirurgicznej.
BI-RADS 6: rozpoznany i potwierdzony w badaniu histo-patologicznym rak piersi.

Oczywiście wtedy nie wiedziałam co oznacza skala BIRADS i nie zwróciłam na ten dopisek uwagi. Z wynikiem usg od razu wróciłam do Pani internistki, która dała mi skierowanie do poradni onkologicznej – powiedziała że gdy mnie nie było już umówiła mnie do 2 lekarzy pracujących w szpitalu onkologicznym Magodent w Warszawie na św. Wincentego. Jednego z tych lekarzy zna i wie że jest bardzo dobrym chirurgiem, a drugi lekarz ma wcześniejszy termin ale nie jest jej znany. Pani internistka spadła mi z nieba – nie wiem gdzie bym trafiła gdyby nie ona – może do Instytutu Onkologii na Ursynowie – który znałam bo umarła tam moja ciocia na raka piersi. Nie mówię że Instytut jest zły, nie jest, ale obsługuje dużo, dużo więcej pacjentów, nie tylko z Warszawy. Magodent należy do grupy LuxMed ale leczenie jest darmowe, na NFZ. Chyba nadal mało ludzi o tym wie, stąd nie jest tam aż tak tłoczno jak w Narodowym Instytucie Onkologii Marie Curie Skłodowskiej.

W Magodencie lekarze i pielęgniarki kojarzą swoich pacjentów z widzenia i z imienia, w Instytucie nie ma na to szans. Magodent ma w Warszawie 3 placówki – na św.Wincentego (Brudno – głównie chirurgia), na Szamockiej (Marymont) i na Fieldorfa (Gocław). Byłam we wszystkich placówkach – 2 są w nowych budynkach a na Fieldorfa w starym budynku – co wcale nie znaczy że są tam gorsze warunki – nie są.

Pierwszą wizytę w Magodencie miałam tuż po weekendzie 1 czerwca 2020. Na wizycie u chirurga dowiedziałam się tylko że „nie wygląda to najlepiej” i dopiero po biopsji będzie wiadomo czym jest guzek. Zatem nic się nie dowiedziałam bo nie wiadomo co to. Dostałam skierowanie na mammografię oraz biopsję cienkoigłową pachy i gruboigłową piersi. Zostałam zaproszona do koordynatorki gdzie założono mi tak zwaną kartę DILO – uprawniającą do szybkiej diagnostyki onkologicznej. Kartę dostają wszyscy z wysokim podejrzeniem/chorzy na raka – co ułatwia/przyspiesza badania na samym początku leczenia.

Najgorsze jest oczekiwanie na wynik biopsji – człowiek już chciałby wiedzieć co to i jaki typ, jakie będzie leczenie, już coś robić…to jest najgorszy moment, zarazem jest to też czas na przełknięcie złej wieści i oswojenie się z możliwą, najgorszą opcją – czyli że to jednak rak. Jeśli okaże się że nie – super, czarne myśli prysną, ale jeśli okaże się że tak, to będziemy już na to trochę przygotowane. To jest dobry czas na zaznajomienie się z tematem – zapisanie do wspomnianych przeze mnie grup na facebooku, zaznajomienie się z możliwym leczeniem poszczególnych podtypów raka – tak aby być już nieco w temacie odbierając wyniki biopsji u lekarza i od razu zadać konkretne pytania. Czy warto wykonać biopsję prywatnie – bo wyniki mogą być szybciej? Moim zdaniem nie warto, niestety. Po pierwsze dlatego że próbki będą musiały być przeniesione do szpitala w którym się będziemy leczyć, a i to może nie wystarczyć bo szpital będzie wolał mieć badania robione przez swoich pracowników (za inne nie weźmie odpowiedzialności), poza tym może się okazać że wyniki takiej biopsji będą niepełne – np. bez określenia receptorów! a są one tu najważniejsze! Warto w tym czasie też zadbać o zęby – sprawdzić ich stan – jeśli trzeba to wyleczyć.

Mammografia:

Badanie polega na ściśnięciu/zassaniu piersi przez aparat w celu zrobienia zdjęć. Samo ściskanie/zasysanie jest nieprzyjemne i bolesne ale trwa tylko kilka sekund. Po badaniu dostaje się opis w którym podane są wymiary guzków ( u mnie to było 21x25mm) oraz określenie skali BIRADS – u mnie to było 4.

Biopsja:

Biopsja to pobranie wycinka/próbki guzka w celu zbadania w laboratorium. Gruboigłowa jest bardziej inwazyjna – igła jest grubsza ale dzięki temu pobiera się więcej materiału do badań i jest mniejsza szansa że igła nie trafi w guzek. Czym różnią się oba badania z perspektywy pacjenta? Dla mnie nie było większej różnicy – gruboigłowa była trochę mniej komfortowa – trochę czuć było moment poboru próbki – strzyknięcie aparatu. Obie biopsje wykonywane są w gabinecie usg – lekarz musi widzieć co pobiera przy pomocy głowicy usg. Po biopsji dostaje się opis badania/poboru na którym jest informacja o ilości i wielkości guzków oraz ocena w skali BIRADS.

Wymiary mojego guzka w piersi: 22x15x12 mm plus mniejszy guzek satelitarny. w sąsiedztwie liczne obszary o zaburzonej strukturze do 7mm – nie wykluczone że są to zmiany satelitarne. Dzięki tym rozproszonym zmianom satelitarnym później zalecana była u mnie mastektomia (co wolałam bo bałam się że coś zostanie) a nie operacja oszczędzająca.

Mastektomia to wycięcie całości piersi/gruczołu a operacja oszczędzająca (coraz częściej polecana przez lekarzy) to wycięcie tylko guza z pewnym marginesem, co skutkuje brakiem widocznych zmian w piersi lub najczęściej – zmniejszeniem piersi.

W skali BIRADS określono zmiany na 5. To był moment w którym po badaniu wyczytałam w internecie co oznaczają poszczególne stopnie skali BIRADS. Pod pachą stwierdzono powiększenie węzła chłonnego – wymiary 48x23mm, „prawdopodobne meta” – co oznacza że prawdopodobnie jest to „przerzut”.

To co opisałam to tylko opis badania. Pobrane próbki zostały wysłane do laboratorium. Na wyniki biopsji czeka się zwykle ok. 2 tygodnie, ja czekałam dłużej, bo wynik był powtarzany – wynik nie pasował lekarzom do mojego młodego wieku – najpierw stwierdzono bowiem łagodną, wolno rozwijającą się postać raka złośliwego – „podtyp biologiczny – Luminarny A”.

Badanie USG (np. podczas biopsji) wykonane na początku – w szpitalu onkologicznym ma spore znaczenie przy późniejszych decyzjach o rodzaju rekonstrukcji piersi! W opisie usg powinna być podana lokalizacja guzków – na której godzinie ( z której strony piersi) oraz odległość od brodawki (żeby potem wiedzieć czy można zachować brodawkę czy trzeba ją wyciąć)! Jeśli lekarz widzi w innym miejscu drobne zmiany których nie jest pewny – powinien o tym napisać! To może być ważne na dalszym etapie (rodzaj operacji). Po chemioterapii guz się powinien zmniejszyć lub zniknie, tak jak i małe zmiany – więc ważny jest dokładny opis z tego badania.

Wyniki biopsji:

Biopsja określa:

Zmiana łagodna czy złośliwa ( rak)
Klasyfikacja zmian wg. WHO (łagodne zmiany rozrostowe; wewnątrzprzewodowe zmiany rozrostowe; zmiany prekursorowe; zmiany brodawkowe; naciekający rak piersi).
Stopień dojrzałości histologicznej (stopień złośliwości G1-bardziej łagodny, G2,G3-bardziej złośliwy)
Markery czynników predykcyjnych i prognostycznych ( receptory ER,
PGR, HER2, ki-67, EGFR).

Moja biopsja określiła nowotwór jako: rak inwazyjny gruczołu piersiowego, typ NST (No Special Type), kod 8500/3 co oznacza raka naciekającego. Stopień złośliwości G2. Receptor estrogenowy 100%, receptor progesteronowy 50%, HER2: 1+ (wynik ujemny), Ki67 pow.20%. Podtyp biologiczny: Luminarny B.

Najważniejsze dla określenia rodzaju leczenia są receptory – dzięki którym można określić podtyp raka piersi. W uproszczeniu można powiedzieć że są 3 główne podtypy: hormonozależny, HER2 dodatni i trójujemny. Naprawdę podział jest bardziej skomplikowany: wyróżnia się osobno podtyp Luminarny A, Luminarny B, HER2 dodatni dzieli się na taki z ujemnymi receptorami hormonalnymi i z dodatnimi. Co te wszystkie nazwy znaczą, już wyjaśniam.

Receptory:

Receptor estrogenowy (ER) – im wyższa % wartość tym rak jest bardziej hormonowrażliwy – na estrogen. Im więcej tym lepiej.
Receptor progesteronowy (PgR) – im wyższa % wartość tym rak jest bardziej hormonowrażliwy – na progesteron. Im więcej tym lepiej.
Receptor HER2 – mogą być 4 wyniki: 0 lub 1+ oznacza wynik ujemny (czyli nie ma nadekspresji HER2); 3+ to wynik dodatni; 2+ to wynik niejednoznaczny – należy wykonać dodatkowe badanie inną metodą – FISH. Najlepiej jeśli wynik jest ujemny. Jeśli jest dodatni konieczna będzie dodatkowa terapia przeciwko HER2.

Wskaźnik proliferacji – Ki67 – to marker który mówi nam jak szybko komórki się dzielą – jeśli jest niski (5-10%) to widać że nowotwór raczej wolno rósł, jeśli jest wysoki mamy do czynienia z bardziej agresywnym nowotworem. Z wyższym Ki odpowiedź na chemioterapię może być lepsza.

W moim przypadku uzyskany wynik był lekko zmieniany – najpierw dostałam wynik z opisem Ki<14% „Luminarny A” potem zmieniono to na Ki pow.20% „Luminarny B”. Ponieważ w biopsji cienkoigłowej pachy nie stwierdzono komórek rakowych – igła nie trafiła w guzek – zlecono powtórną biopsję pachy – tym razem gruboigłową. Biopsja gruboigłowa potwierdziła że pod pachą jest przerzut – nowotwór ma takie same parametry jak ten w piersi.

Z wynikami biopsji udaj się do kilku lekarzy w różnych szpitalach onkologicznych. Ważne jest aby zapisać się na wizyty odpowiednio wcześnie – jeszcze przed otrzymaniem wyników biopsji, bo potem może być zbyt długi czas oczekiwania. Porozmawiaj z lekarzami, zadawaj pytania, zobacz co proponuje każdy szpital. Ja, zanim stwierdziłam że zostaję na chemię w Magodencie, byłam jeszcze na wizytach w Narodowym Instytucie Onkologii (Warszawa Ursynów) i w Europejskim Centrum Zdrowia (ECZ w Otwocku). Ostatecznie wybrałam Magodent ponieważ był najbliżej mojego miejsca zamieszkania.

Załóż segregator na dokumentację związaną z chorobą – będzie dużo papierów do zbierania. Segregator noś zawsze ze sobą na wizyty – nigdy nie wiadomo co się akurat przyda.

Gdy znasz już diagnozę warto wykonać badania genetyczne zarówno na NFZ (ale jest wąski zakres) oraz prywatnie na Badamygeny.pl (Warsaw Genomics). Badania genetyczne można zrobić za darmo na NFZ jeśli jesteśmy w grupie ryzyka (3 osoby z rakiem piersi w rodzinie, lub jeśli matka ma/miała-dowiedz się o dokładne kryteria)-ja nie robiłam ponieważ badają tylko BRCA1, BRCA2 i chyba PALB2-czyli raptem 3 geny ,poza tym widziałam kilka opinii o tym że na NFZ nie „wyszła” mutacja a prywatnie już tak. Badania genetyczne można zrobić prywatnie-najszerszy zakres i najniższą cenę miało badamygeny.pl. Są 2 rodzaje pakietów-tańszy-tylko badanie genów (70 różnych genów za ok. 600zł), oraz droższy z badaniem reakcji na leki (ibuprofen, tramadol, kodeina, znieczulenie ogólne, związki platyny, tamoksyfen, ok. 900zł). Droższy pakiet ma sens jeśli obawiasz się reakcji na znieczulenie ogólne oraz jeśli będziesz leczona związkami platyny lub tamoksyfenem (hormonozależny rak). Ja kupiłam pakiet rozszerzony, głównie dla stwierdzenia reakcji na tamoksyfen. Nie znaleziono u mnie mutacji w części dotyczącej leków też nic nie stwierdzono-wszystko w normie.

Po co robić badania genetyczne?

W przypadku stwierdzonej mutacji któregoś z genów konieczne lub zalecane są dodatkowe środki ostrożności np. mastektomia drugiej – zdrowej piersi (wtedy też za darmo na NFZ), usunięcie jajników, częstsze badania profilaktyczne itp.

Mam wynik biopsji – i co dalej?

Z wynikiem biopsji udajemy się do lekarza onkologa w wybranym przez nas szpitalu. Ja ponownie poszłam do chirurga onkologa na św.Wincentego (Magodent Warszawa). Dostałam skierowanie na założenie znacznika, tomografię komputerową -TK głowy, klatki piersiowej, jamy brzusznej i miednicy, echo serca, badanie scyntygraficzne kości, chyba nieco później dostałam skierowanie na założenie portu naczyniowego (warto poprosić o nie już na tym etapie – jeśli jest pewne że będzie chemioterapia – Nie doustna lecz wlewami).

Założenie znacznika (jeśli rozważana jest operacja oszczędzająca na wizycie w gabinecie usg wszczepia się znacznik w miejscu gdzie znajduje się guz. Podczas chemioterapii guz zmaleje albo zniknie – lekarze muszą więc wiedzieć gdzie on był – jeśli nie usuwają całej piersi a jedynie jej część.
Tomografia komputerowa głowy, klatki, miednicy – ma na celu znalezienie ewentualnych przerzutów do dalszych organów. Przed badaniem wykonywane jest badanie krwi, zakładany jest wenflon, następnie czekamy na wynik badania krwi 1-2h. Tomografia wykonywana jest z kontrastem – który wstrzykiwany jest podczas badania – nie miłe uczucie ale trwa kilka sekund. Należy zabrać ze sobą wodę – dużo pić po badaniu aby wypłukać kontrast.
Echo serca – wykonywane przed chemioterapią – aby zobaczyć w jakim stanie jest serce.
Scyntygrafia kości – na to badanie czekałam najdłużej. Wykonałam je w Nukleomedzie (tam oddelegował mnie Magodent) na Żegańskiej w Warszawie. Badanie ma na celu sprawdzenie czy nie ma przerzutów do kości. Ok. 3-4 godziny przed badaniem podawany jest kontrast (technet), następnie wykonywane jest badanie które trwa kilka minut. Na wyniki czeka się z godzinę. Wszystko razem wychodzi z pół dnia-głównie to czekanie. Przed badaniem (i po) należy wypić dużo wody. Kontrast jest lekko promieniotwórczy w związku z tym przez dobę do 2 dni nie należy przytulać się do dzieci, sadzać na kolanach itp. Ja oddałam dzieci do dziadków na 1 dzień.
Założenie portu naczyniowego – o tym dowiedziałam się zupełnie przypadkiem – a nie powinno tak być:/ Podczas biopsji pojawił się temat igieł, opowiedziałam lekarce (wykonującej usg) że mam problemy z poborem krwi, raz nawet z palca mi pobierali. Wtedy dowiedziałam się że w takim razie muszę koniecznie dostać skierowanie na założenie „portu”. Sprawdziłam w domu co to jest i o skierowanie poprosiłam. Port miałam zakładany po 1 wlewie czerwonej chemii – zdecydowanie to nie był dobry czas – najlepiej załatwić to przed chemioterapią – więc pytaj o to już od początku! Chemię podaje się najczęściej poprzez wlewy czyli kroplówki. Najczęściej chemia jest najpierw co 2-3 tygodnie a potem co tydzień – razem np. 16 wlewów. Na skutek chemii i ciągłego kłucia rąk aby założyć niezbędny wenflon mogą pojawić się problemy „ze znalezieniem żyły”, z obrzękami. Aby tego uniknąć zakłada się port naczyniowy.

Port naczyniowy – co to i jak jest zakładany?

Port naczyniowy zakłada się aby uniknąć ciągłego kłucia rąk w celu założenia wenflonu, jest to lepsze dla żył na rękach, ale ma też zapewne minusy, których wolałam nie zgłębiać. Port to takie wkłucie na stałe do żyły szyi. Przed operacją założenia portu wykonuje się badania krwi i czeka na wyniki. Gdy już są przebieramy się w strój do operacji i idziemy do sali zabiegowej. Pod miejscowym znieczuleniem wykonywane są 2 nacięcia skóry – jedno na szyi – gdzie jest wkłucie do żyły, a drugie niżej, nad piersią a pod obojczykiem gdzie ulokowany jest port-czyli krążek który jest widoczny pod skórą-w tym miejscu-w port- będą wbijane igły podczas poboru krwi, czy też podczas podawania chemii. Ten krążek jest połączony z wkłuciem na szyi – ale tego nie widać. Jedynie przy szyi lekko czuć przewód. Wszysto jest pod skórą, prawie nie widoczne. Port zwykle zakłada się po przeciwnej stronie niż chora pierś. Przy wkłuciach przez port prawie brak krwawienia, jest to mniej bolesne niż zakładanie wenflonu, ręce są wolne, można wygodnie siedzieć podczas wlewu. Tuż po założeniu portu miałam dziwne uczucie – jak bym miała w tym miejscu spuchniętą gulę-gdy ruszałam szyją to ją czułam – więc przez pierwszą dobę starałam się nie poruszać szyją. Na szczęście to dziwne uczucie mija po kilku dniach. Miejsce gdzie był włożony port jest zszyte oraz dodatkowo sklejone cienkim plastrem trzymającym rankę ściśniętą. Po kilku dniach plaster sam odpada (nie zdejmujemy go) a po 10 dniach, gdy rana jest zagojona idzie się do lekarza na zdjęcie szwów.

Po pewnym czasie blizna zaczęła mnie pobolewać i swędzieć- zrobił się bliznowiec (fakt że miałam zakładany port po 1 wlewie chemii mógł mieć znaczenie). Teraz wiem że póki mamy szwy ranę czyści się np. octaniseptem – tylko spryskujemy ranę. Gdy się wygoi dobrze jest zastosować silikonowe plastry na blizny (lub silikon w tubce-ale plastry są wygodniejsze). Najpierw używałam żelu Contractubex opartego na naturalnych wyciągach np. z cebuli. Nie zauważyłam by redukował widoczność blizny – ale przestała mnie ona boleć i swędzieć – pojawiła się za to śmieszna żyłka (patrz zdjęcia). Potem zaś używałam plastrów silikonowych – blizna może trochę zbladła. Poniżej blizny widać 2 lekko wystające punkty – tam jest port naczyniowy (na zdjęciach słabo go widać, „na żywo” jest wyraźniej widoczny).

Chemioterapia

Na podstawie wyników biopsji – receptorów, wybierane jest leczenie. Ustalony schemat dla raka hormonozależnego z obecnym przerzutem to najczęściej 4 czerwone i 12 białych chemii. Te kolory to po prostu kolor kroplówki – czerwona chemia jest naprawdę czerwona, a biała – bezbarwna. Chemia czerwona podawana jest co 3 tygodnie (czasem podaje się co 2 tygodnie-młodszym osobom-moja lekarka nie widziała jednak ku temu przesłanek), a chemia biała co tydzień. Całość, podanie wszystkich wlewów to pół roku.

Ja dostałam 4 wlewy co 3 tygodnie: doksorubicyna (DOX) 120mg + cyklofosfamid 1200mg oraz co tydzień wlewy: paklitaksel 160mg (potem zredukowany do 128mg). Pierwszą chemię dostałam miesiąc od „wymacania” guzka, czyli 29.06.2020.

Chemia (kroplówki) podawana jest w szpitalu, może być jednak w trybie „dziennym”, tak zwana „chemia dzienna” – czyli przychodzisz do szpitala, dostajesz kroplówkę, a potem wychodzisz do domu; albo „na leżąco”, na oddziale, wtedy zostaje się w szpitalu na noc. (pamiętaj wtedy o zabraniu przyborów toaletowych, bielizny, ładowarki do telefonu, czy wygodnej piżamy do szpitala). Kroplówka może być wolniej podawana, pacjent jest pod obserwacją – może być to wygodne dla starszych osób, dla tych co mogą gorzej znieść chemię, mają inne choroby, lub mają „uczulenie” na składniki chemii. Ja dostawałam chemię w trybie dziennym.

Jak wygląda podawanie chemii?

Ze skierowaniem na chemioterapię idziesz rano, na czczo, do szpitala, zwykle na dowolną godzinę. Ja przychodziłam między 8.00 a 9.30 do Magodentu na Fieldorfa. Najpierw należy zgłosić się do recepcji – zwykle do przychodni jest osobna recepcja a do szpitala osobna. Do recepcji szpitalnej oczywiście jest kolejka – czasem zanim weszłam do pokoiku recepcji mijało 10 minut, a najczęściej godzina, lub nawet 1,5 do 2h. Zależy od tego ile osób danego dnia przyjdzie i na którą. W recepcji zostawiamy skierowanie oraz w moim przypadku 2 ankiety o stanie zdrowia, zgodzie na chemię itp. Te ankiety trzeba było wypełniać przed każdą chemią – za pierwszym razem Pani recepcjonistka dała mi kartki na zaś i poleciła skserować w domu, aby mieć na kolejne wizyty. Przed każdą chemią wypełniałam te ankiety i miałam już wszystko gotowe. Pacjenci którzy byli pierwszy raz jednak nic nie mieli – wchodzili więc do pokoju recepcji 2 razy-za pierwszym razem dostawali kartki do wypełnienia, wychodzili (aby nie zajmować czasu i wydłużać kolejki) i wypełniali, jak już to zrobili mogli wejść z powrotem już bez kolejki. Mimo tego i tak zarejestrowanie każdego pacjenta trochę trwało, stąd kolejka.

Gdy już się zarejestrujemy idzie się do pokoju zabiegowego na pobranie krwi (trzeba mieć skierowanie). Jak jest mniej osób i pielęgniarki nie miały przestojów to wchodzi się od razu, ale często tu też trzeba poczekać, na szczęście już trochę mniej, do pół godziny chyba. Pielęgniarki nas ważą, mierzą ciśnienie i jeśli nie mamy portu to zakładają wenflon, a jeśli mamy port to wbijają w niego igłę która przechodzi w krótki wężyk – przez ten wężyk pobierana jest krew-po pobraniu wężyk jest zamykany, ale nadal wisi (do niego podłączane będą kroplówki). To naprawdę dużo wygodniejsze niż bolesne wenflony.

Krew pobrana – teraz można zjeść śniadanie. Na wyniki z laboratorium czeka się ok. 2-3 godziny. Można w tym czasie jeść, czytać, rozmawiać z innymi pacjentami. Pacjenci którzy idą na oddział (zostają na noc) są wywoływani kolejno przez pielęgniarki i zabierani na górę, na oddział szpitalny. Pacjenci z chemii dziennej mogą czekać razem z nimi, albo wejść już do sali gdzie podawana będzie chemia i tam czekać. Gdy wyniki są w systemie pojawia się lekarz – rozmawia z pacjentem i wydaje zgodę na podanie chemii – jeśli wyniki badania krwi są w normie/albo nie odbiegają aż tak dużo od normy. Jeśli wyniki są złe chemia jest przekładana np. na następny tydzień – czasem się to zdarza, ale nie ma co się tym przejmować. Lekarz wydał zgodę na chemię – od tego momentu chemia jest przygotowywana – jej rozpuszczanie może trwać nawet godzinę, więc nadal czekamy.

Godzinę przed podaniem czerwonej chemii należy połknąć tabletkę przeciwwymiotną np. Ement (lekarz powinien wcześniej wypisać na nią receptę, aby można było wcześniej zakupić-chyba że szpital sam je podaje pacjentom-trzeba się upewnić). Ement składa się z 3 tabletek. Pierwsza o największej dawce substancji czynnej jest na dzień w którym dostaje się chemię, następne 2 są na 2 kolejne dni.

Gdy chemia jest gotowa pielęgniarka zaprasza nas do sali. Siada się na miękkich fotelach – trochę jak te dentystyczne. Obok krzesełko na rzeczy i stojak na powieszenie kroplówek. Pielęgniarka przez wenflon/port podaje za pomocą strzykawki dodatkowe środki np. osłaniające żołądek, dodatkowe przeciwwymiotne, potem podłącza kolejno kroplówki – najpierw „płukanie”, potem chemia i na koniec znowu „płukanie”. Jeśli nasza chemia składa się z 2 kroplówek (jak moja czerwona) to pomiędzy nimi jest jeszcze dodatkowe „płukanie”.

Podczas wlewów siedzimy wygodnie, możemy czytać, siedzieć na telefonie, rozmawiać z pacjentem obok, spać, jeść, w każdej chwili można iść do łazienki – pchając obok siebie stojak na kółkach, z powieszoną kroplówką. Jeśli w międzyczasie musimy iść np. na umówione wcześniej badanie obrazowe (w tym samym szpitalu) to jest możliwość odłączenia na chwilę pacjenta od kroplówki i podłączenia z powrotem gdy wróci.

Skutki uboczne chemioterapii:

Skutki uboczne zależą od rodzaju chemii oraz dawki, a także samego pacjenta – na każdego działa inaczej.

Chemia czerwona – Doksorubicyna + Cyklofosfamid: wymioty, ból głowy, osłabienie, zmęczenie, wypadanie włosów.

Chemia biała – paklitaksel: lekkie pobolewania w kościach, mięśniach – takie jak przy przeziębieniu, nadwrażliwość zębów, paznokci, po kilku dawkach może wystąpić podrażnienie nerwów na końcówkach palców rąk i nóg co objawia się mrowieniem/drętwieniem końcówek palców, potem też przebarwieniami na paznokciach. Lekarz przepisuje wtedy np. Neurovit (witaminy B1, B6 i B12 w bardzo dużych dawkach – na receptę), wypadanie włosów.

Jak ja się czułam:

Ok. 3h po wlewie czerwonej chemii zaczynałam źle się czuć, ból głowy, zawroty i przede wszystkim nudności. Miałam odruchy wymiotne ale takie nie do końca, czułam że są hamowane przez Ement który wzięłam. Chodzenie wszędzie z miską – dla mnie było obowiązkowe. Mimo tego że tak naprawdę to chyba z raz tylko zwymiotowałam – po pierwszej czerwonej. Po pierwszym wlewie nie było tak źle – wieczorem miałam mdłości, ale następnego dnia już nie. Tego dnia byłam u lekarza i kupowałam perukę – czułam się źle ale mogłam się przemieszczać – byłam oczywiście na czczo. Przy kolejnych wlewach było gorzej, przy ostatnim o dziwo znowu lepiej co może być związane z tym że miałam dużo wolniej podawaną kroplówkę z chemią! Pacjenci często mówią że im wolniej „kapie” tym lepiej się potem czują – zwróć na to uwagę i w razie potrzeby poproś o przykręcenie tempa podawania leku. Mdłości trwały 3 dni (łącznie z dniem chemii) – niewiele wtedy jadłam i piłam, cały czas leżałam. Przez cały dzień wciskałam w siebie po kawałeczku suchą bułkę albo jednego banana. Czwartego dnia zaczynałam normalnie jeść, ale nadal źle się czułam, głównie leżałam. Dochodziłam do siebie kolejne 3 dni – kiedy to coraz więcej jadłam i coraz więcej wstawałam z łóżka. Złe samopoczucie i silne osłabienie trwa razem z tydzień – lepiej nic nie planować w tym czasie. Kolejne 2 tygodnie człowiek czuje się już w miarę normalnie. Dokładnie tydzień po pierwszym wlewie zaczęły mi garściami wychodzić włosy. Zgoliłam je wtedy i zaczęłam nosić chusty na głowę – więcej o chustach, jaka firma i jakie rodzaje chust nosiłam napisałam tutaj. Turbany i Chusty możesz kupić TUTAJ. Lekarz onkolog nawet jeszcze przed podaniem chemii powinien wypisać druk upoważniający do kupna peruki na NFZ (refundowane jest 250zł). Za 250zł można już kupić perukę – najczęściej będzie to krótka fryzura, raczej max. do ramion – jak moja (patrz wpis o chustach). Można oczywiście dopłacić różnicę do droższej peruki. Mimo tego że miałam perukę to wolałam nosić chusty – były wygodniejsze i koniec końców wyglądałam w nich lepiej niż w peruce (nawet mój mąż to przyznał).

Po białej chemii: biała chemia podawana była ze sterydami. Mogły być one podane szybko – wciśnięte strzykawką, albo powoli w formie małej kroplówki. Szybko podane powodowały u mnie w połowie wlewu senność której nie mogłam się oprzeć – oczy same mi się zamykały, nie mogłam czytać, po powrocie do domu nie miałam na nic siły i byłam bardzo senna. Jeśli sterydy były wolniej podawane – w formie wlewu nie czułam senności, mogłam cały czas czytać, a po powrocie do domu byłam senna i ociężała ale nie na tyle bym musiała się zdrzemnąć. Poza tym w dniu chemii białej efektów brak. Skutki wlewu zaczynałam odczuwać po 3-4 dniach od wlewu – w postaci pobolewania różnych miejsc i trochę gorszego samopoczucia – tak jakby jakaś choroba „mnie brała” – to są właśnie te bóle kości/mięśni. Po kilku chemiach moja lekarka cały czas pytała czy mam już mrowienie kończyn. Przed 8 wlewem białej chemii wystąpiło u mnie delikatne mrowienie – dostałam Neurovit (czyli dużą dawkę wit.B1, B6 i B12) a dawka Paklitakselu została zredukowana ze 160mg na 128mg (80% dawki). Po kolejnych wlewach mrowienie/drętwienie palców już mi przeszkadzało, było coraz mocniejsze i dochodziła do tego nadwrażliwość paznokci na dotyk. Pod paznokciami zaczęły pojawiać się ciemne plamy – najciemniejsze pod tymi palcami które najbardziej mi drętwiały. Po jakimś czasie (już po ostatniej chemii) ciemne plamy przeszły w białe – paznokieć się podniósł/oddzielił od skóry w tych miejscach – nic to nie bolało, po prosu musiałam uważać aby nie podważyć paznokcia bo łatwo by pękł. Jeśli zauważysz u siebie coś takiego to po prostu skróć maksymalnie paznokcie.

Nie zwróciłam uwagi kiedy (bo się nie maluję) ale biała chemia spowodowała u mnie dalsze wypadanie włosów – prawie całe brwi i rzęsy i włosy na reszcie ciała. Operacja powinna być 2-4 tygodnie po zakończeniu chemioterapii. Przez Święta i ferie moja miała być 6 tygodni po chemii. W związku z tym moja Pani doktor przedłużyła mi moją chemię o 2 kolejne wlewy (nadal zredukowane do 80%). Miałam zatem 14 wlewów białej chemii. Ostatni wlew dostałam 28.12.2020.

Jak chemioterapia podziałała na mój nowotwór?

Po 4 wlewach czerwonej chemii miałam zrobione usg. Dowiedziałam się wtedy że guzy w piersi całkowicie zniknęły – widać tylko znacznik (gdzie były). Węzeł chłonny pod pachą miał wymiary 50x25mm, zmniejszył się do 20x7mm czyli ponad połowę!

Kolejne usg miałam zrobione pod koniec białej chemii – węzeł chłonny pod pachą zmniejszył się do 16x6cm. Jak widać najbardziej spektakularne efekty dała u mnie mocniejsza czerwona chemia. Po operacji okazało się jednak że nadal widoczny na usg obszar to już nie był guz (a zwłóknienia po nim) – w badaniach histopatologicznych wyciętych tkanek nie znaleziono nowotworu. Chemia tak dobrze podziałała że wszystko zniknęło – pod pachą też! Obraz usg był mylący.

W połowie białej chemii zapisz się na konsultacje do chirurga onkologa. Możesz zrobić to w kilku szpitalach – operować możesz się gdzie chcesz. Poczytaj najpierw który z lekarzy robi rekonstrukcje piersi (jeśli jesteś nią zainteresowana) – nie każdy chirurg zajmuje się tym! Na facebookowych grupach które poleciłam Ci na początku wpisu można znaleźć listy/podsumowania który lekarz w jakim mieście w Polsce robi mastektomię z rekonstrukcją (jednoczesnym wstawieniem implantu lub ekspandera). W magodencie rekonstrukcję piersi – czyli wstawienie ekspandra robi tylko 2 lekarzy. Na wizycie dowiesz się co jest niezbędne do i po operacji. Dowiedz się czy jest możliwość kupienia biustonosza pooperacyjnego w szpitalu (czasem jest).

Po operacji nosi się specjalny, miękki (bez fiszbin) biustonosz, z zapięciem na haftki z przodu (bo po operacji ciężko sięgać do tyłu) który ma lekko uciskać piersi. Potrzebny jest też pas, który nosi się nad biustem, na linii obojczyków – potrzebny jest aby ekspander nie podchodził za bardzo do góry. Ja mój biustonosz (chwalonej przez pacjentki firmy Thuasne – Silima) i pas kupiłam w sklepie stacjonarnym na Targowej 12 w Warszawie – obok Stadionu Narodowego. Są tam też sprzedawane peruki i chusty na głowę.

Przed operacją dostałam skierowania na RTG klatki piersiowej, badanie krwi, EKG. Z wynikami udałam się do anestezjologa – tydzień przed operacją. Operację miałam zaplanowaną na 20 stycznia 2021.

Czytaj dalej…Część 2 – Operacja.

Artykuł Rak piersi – jak wygląda leczenie nowotworu w Polsce? Część 1 – biopsja, chemioterapia. pochodzi z serwisu Zielony Słoiczek.

Czapki, turbany, chusty dla amazonek oraz peruki – co i gdzie warto kupić na czas chemioterapii?

Zielony Słoiczek — Mon, 22 Feb 2021 09:44:38 +0000

Opisywane przeze mnie czapki, turbany i chusty sprzedawane są głównie z myślą o kobietach chorujących na raka, w tym amazonkach, które będą poddane chemioterapii na skutek której wypadną im włosy. Chusty są jednak tak świetnym nakryciem głowy że noszę je również teraz, gdy włosy mi odrosły – jako ochrona głowy przed słońcem. Zatem jest to produkt nie tylko dla amazonek;)

Informacji na temat dobrych firm szyjących chusty szukałam na facebookowej grupie: „AMAZONKA życie po diagnozie RAK PIERSI„. Na grupie znalazłam kilka zdjęć Pań w turbanach i chustach. Większość Pań polecała turbany które kupisz tutaj. Wszystkie nakrycia głowy są z miękkiego bambusa czy bawełny premium, najczęściej z domieszką elastanu, aby były wygodne i rozciągliwe, ale znajdzie się też model 100% bawełniany.

Najbardziej przypadły mi do gustu proste krótkie chustki fasonu Maja. Po założeniu wyglądają tak jak apaszki wiązane na głowie, ale są różnice. Zwykłą apaszkę musimy złożyć w trójkąt i zawiązać z tyłu. Jeśli apaszka jest mała to końcówka z tyłu głowy podwiewa cały czas na wietrze, odsłaniając tył głowy. Tutaj nie ma tego problemu – chusta ma z tyłu kawałek delikatnego ściągacza – trzyma się na głowie i bez zawiązywania. Chustę dopasowujemy do głowy związując z tyłu (nie musi być na supełek). Zwykle latem, dla ochrony od słońca nosiłam zwykłe apaszki (bo kapelusze uwierają mnie w uszy i są mało praktyczne gdy wieje lub jesteś w ruchu), te chusty są dużo lepsze. Noszę je również teraz (gdy włosy odrosły) na zmianę z chustami model Weronika – z daszkiem, lub Simona

Bardzo duży wybór prostych i eleganckich modeli z szarfami i bez. Powyżej zdjęcia mojego pierwszego modelu – model Blanka – składa się z elastycznej czapki, z tyłu ma zaś przyszyte dwa kolorowe/kwieciste paski / szarfy, którymi owijamy przód turbanu (aby ładnie wyglądał), następnie paski związujemy z tyłu głowy. Na zdjęciu widać jaka długość pasków zostaje – trochę za ramiona, prawie do łopatek. Jak widać na głowie z włosami też fajnie wygląda;)

Na zdjęciach powyżej kilka modeli turbanów, są to kolejno: Eryka ; Kasia ; Natalia ; Laila ; Nadia i wspomniana już wcześniej Blanka . Turbany są uszyte z tkanin bambusowych lub bawełny premium, z domieszką elastanu (aby były elastyczne i delikatniejsze). Oba materiały są miękkie i miłe w dotyku, w sumie trudno je od siebie odróżnić.

Ciekawą opcją na lato są chusty z daszkiem (model Weronika) . Są one ze 100% bawełny, ale mają luźny krój oraz z tyłu ściągacz, dzięki czemu normalnie, bez problemu się zakładają. Te chusty to moje najnowsze odkrycie, mimo tego że włosy już mi odrosły, to zabieram tą chustę na wakacje bo prezentuje się lepiej niż zwykły kaszkiet lub czapka z daszkiem (bardziej kobieco;)

Więcej szczegółów o każdym modelu oraz wybrane propozycje na wiosnę / lato / jesień / zimę znajdziesz na blogu Eko Amazonka.

Peruki na czas chemii:

Kobiety które najprawdopodobniej utracą włosy na skutek chemioterapii powinny dostać (na początku chemioterapii) od onkologa druk na podstawie którego możliwy jest zakup peruki w ramach NFZ, za darmo. Gdy ja kupowałam perukę (w 2020r.) NFZ refundował do 250zł kosztu peruki. Można kupić droższą i dopłacić różnicę lub znaleźć syntetyczną perukę za dokładnie 250zł. Peruki w tej cenie będą miały raczej krótką fryzurę, najdłuższa będzie raczej taka jak moja, do ramion. Moja kosztowała 250zł. Dłuższe są droższe. Moja peruka (Beaute de femme) została zakupiona w Rokoko, w sklepie stacjonarnym pod Centrum Onkologii na warszawskim Ursynowie. Ten konkretny model ma nazwę Romance. Gdy ją przymierzałam wydawała się fajniejsza, jednak potem prawie wcale jej nie zakładałam, chustki i turbany były dużo wygodniejsze, poza tym wydaje mi się że lepiej wyglądałam w chustach/turbanach niż w tej peruce (mój mąż też tak uważa). Zatem bardzo możliwe że peruka wcale nie będzie Tobie potrzebna. Trzeba wziąć pod uwagę jej minusy: nie jest tak wygodna jak chusta, jest w niej gorąco, trzeba ją układać, prać w specjalny sposób.

Artykuł Czapki, turbany, chusty dla amazonek oraz peruki – co i gdzie warto kupić na czas chemioterapii? pochodzi z serwisu Zielony Słoiczek.