Olej rzepakowy – niedoceniane płynne złoto – dlaczego warto go używać, nie tylko do smażenia?

Zielony Słoiczek — Wed, 29 Sep 2021 10:58:49 +0000

W sklepach znaleźć możemy rozmaite oleje: ryżowy, sezamowy, arachidowy, pistacjowy, makowy, kokosowy… coraz więcej „egzotycznych” tłuszczy jest dla nas łatwo dostępnych. Olej rzepakowy jest najbardziej popularnym olejem zwłaszcza w przypadku smażenia potraw, ale czy kupujemy go również w wersji nierafinowanej do stosowania „na zimno”, np. do sałatek? Wiele mówi się o korzystnych właściwościach zdrowotnych oliwy, ba, nawet panuje moda na stosowanie w każdym przepisie oleju kokosowego – brzmi egzotycznie, ciekawie, smacznie – ale czy jest to najlepszy wybór? Niekoniecznie, np. olej kokosowy zawiera bardzo dużo (ponad 80%!) nasyconych kwasów tłuszczowych, których powinniśmy unikać!

Olej rzepakowy to produkt, który w porównaniu ze wcześniej wspomnianymi olejami wypada najkorzystniej. Jest źródłem wielonienasyconych kwasów tłuszczowych omega-6 oraz omega-3, jednonienasyconych kwasów tłuszczowych w postaci kwasu oleinowego oraz witaminy E i witaminy K korzystnie wpływa na nasz organizm.

Olej rzepakowy ma najniższą zawartość nasyconych (niekorzystnych) kwasów tłuszczowych! Wiedzieliście o tym? Ja nie, uświadomiły mi to dopiero warsztaty kulinarne na które zostałam zaproszona.

Warsztaty miały na celu uświadomienie nam że tak niedoceniany olej rzepakowy jest nie tylko tanim i popularnym tłuszczem do smażenia a cennym prozdrowotnym dodatkiem o dużo szerszym zastosowaniu i kulinarnym i kosmetycznym. Warsztaty kulinarne prowadzone były przez ambasadorów kampanii: Monikę Mrozowską i Andrzeja Polana. Przygotowali oni kilka przepisów, uświadamiających nam jak wiele zastosowań ma olej rzepakowy.

Olej rzepakowy jest bardzo uniwersalny:

dzięki wysokiej temperaturze dymienia jest świetny do smażenia potraw
dzięki swojemu neutralnemu zapachowi i smakowi jest idealny do przygotowywania marynat, w których można przechowywać mięso
świetnie sprawdzi się w biszkoptowych ciastach – nadaje im lekkości i wilgotności
dzięki zawartości witamin E, K i A będzie zdrowym dodatkiem do przygotowywania surówek, sałatek i majonezów. Możemy go dodawać do sosów czy zup.
może być spożywany w celach prozdrowotnych: Naukowcy zalecają spożywać 2 łyżki oleju rzepakowego dziennie, aby uzupełniać niedobory w diecie cennych kwasów tłuszczowych. Nienasycone kwasy tłuszczowe zawarte w olejach roślinnych mają korzystny wpływ na zdrowie. W oleju rzepakowym są to kwasy linolowy (omega -6) i alfa-linolenowy (omega -3). Olej rzepakowy jest bogaty pod tym względem, zawiera ich około 30%. Stosunek kwasów omega -6 do omega -3 w oleju rzepakowym wynosi około 2:1 i jest idealny z punktu widzenia potrzeb żywieniowych.
jest łatwo dostępny i stosunkowo tani, nie jest „ciężkim” olejem, a przy tym też nie psuje się łatwo (jak lekkie oleje typu lniany, z wiesiołka, czarnuszki) dzięki czemu możemy stworzyć z niego domowej roboty, naturalne kosmetyki: peelingi do ciała, kremy do twarzy, czy też dezodorant.

Jak wyglądały warsztaty kulinarne i jakie potrawy przygotowaliśmy wraz z Moniką Mrozowską i Andrzejem Polanem:

Nasza kilkunastoosobowa grupa została podzielona na mniejsze zespoły. Każdy zespół przygotowywał inne danie lub jego składnik. Monika Mrozowska pokazała nam jak łatwo można przygotować pyszną domową pizzę oraz dodatki do niej: guacamole, salsę pomidorową i hummus w trzech smakach. Pizza z mąki razowej była świetna zarówno solo, jak i z cukinią. Wszystkie pasty z ciecierzycy były bardzo dobre.

Ponieważ byłam w zespole Andrzeja Polana, to pyszności Moniki Mrozowskiej tylko degustowałam;) Brałam za to udział w przygotowywaniu dań Andrzeja Polana, więc to je opiszę szerzej.

PRZEPISY MONIKI MROZOWSKIEJ

Pizza z cukinią:

ciasto: 10g drożdży, ok. 100ml ciepłej wody, szczypta cukru trzcinowego, 1 szklanka mąki pszennej razowej graham, pół łyżeczki soli.

dodatki: 1 średnia cukinia, 4 łyżki oleju rzepakowego, pół łyżeczki pieprzu cytrynowego, pół łyżeczki sproszkowanego czosnku, sól himalajska.

Hummus:

słoik cicierzycy (ok.500ml), 4łyżki oleju rzepakowego, sok z połowy cytryny, pół łyżeczki mielonego kminu, 2 łyżki pasty tahini

Ciecierzycę miksujemy z odrobiną wody z zalewy, olejem, sokiem z cytryny, kminem i tahini.

Guacamole:

1 awokado, sok z połowy cytryny, mała czerwona cebula, kolendra, czosnek, olej rzepakowy, ostra czerwona papryka

Awokado ugniatamy widelcem, cebulę kolendrę i czosnek szatkujemy, dodajemy olej i sok z cytryny. Całość delikatnie mieszamy.

Salsa pomidorowa:

2 pomidory malinowe, pół czerwonej cebuli, ząbek czosnku, odrobina papryki chilli, 2 łyżki oleju rzepakowego, kilka listków kolendry, sól

Pomidory kroimy na ćwiartki, usuwamy szypułki, kroimy w drobną kostkę. Cebulę i czosnek szatkujemy. Wszystkie składniki dodajemy do miski, dolewamy lej rzepakowy, poszatkowane listki kolendry, sól do smaku i dokładnie mieszamy.

PRZEPISY ANDRZEJA POLANA:

Sałatka Cezar z wędzonym pstrągiem, pieczoną papryką i majonezem ziemniaczanym:

300g fileta z pstrąga wędzonego, 2 szt. małej sałaty rzymskiej, 4szt. czerwonej papryki, 250ml oleju, 2 gotowane ziemniaki, 2 żółtka, 2 łyżeczki musztardy rosyjskiej, ocet jabłkowy, sól, pieprz, chleb żytni

Ziemniaki gotujemy i przeciskamy przez praskę. Żółtka, musztardę i ocet jabłkowy umieszczamy w wysokim naczyniu, dodajemy pieprz, sól i blendujemy. W trakcie, małym strumieniem dodajemy olej rzepakowy, im więcej tym majonez będzie gęstszy. Kiedy już gęstość majonezu będzie zadowalająca dodajemy puree ziemniaczane. Papryki pieczemy w piekarniku, obieramy ze skóry. Chleb szatkujemy na małe grzanki i przesmażamy na chrupiąco. Na liście sałaty wykładamy gęsty majonez, kładziemy kawałki pstrąga, posypujemy papryką i grzankami. Smaczne i efektowne danie.

Podpłomyki z żeberkami konfitowanymi, sałatką z kapusty i dyni na puree jabłkowym z dodatkiem zielonego oleju koperkowo-szpinakowego:

żeberka konfitowane: 1kg żeberek wieprzowych, 1l oleju rzepakowego, kminek, ziele angielskie, kolendra, cząber, liście laurowe, sól, pieprz czarny

Przyprawy rozdrabniamy w moździerzu. Żeberka obtaczamy w przyprawach co najmniej godzinę wcześniej. Patent na idealne pokrycie mięsa przyprawami – mięsa nie posypujemy przyprawami lecz najpierw posypujemy przyprawami deskę, potem zaś przykładamy mięso do deski i pokrywamy je przyprawami. Do dużego garnka wkładamy mięso, wlewamy olej, tyle aby przykryć mięso, doprowadzamy do wrzenia i gotujemy na średnim grzaniu ok. 1,5h. Mięso jest konfitowane – czyli „gotowane” w oleju. Zamiast przykrywki-na której zbierała by się para wodna i skapywała do tłuszczu, wykonujemy „pływającą przykrywkę” z folii aluminiowej. Mięso po ugotowaniu studzimy, kroimy na mniejsze kawałki i chwilę zapiekamy w piekarniku aby je przyrumienić.

zielony olej koperkowo-szpinakowy: 250ml oleju, pęczek koperku, opakowanie szpinaku baby

Olej podgrzewamy do 50stopni, dodajemy poszatkowany koper, szpinak, blendujemy wszystko razem i ponownie podgrzewamy. Przecedzamy przez sitko wyłożone ściereczką/pieluchą tetrową/fitrem do kawy i odcedzamy. Pozostałą pulpę można zamrozić i wykorzystać tak jak mrożony koperek. Powstały płyn ma ładny zielony kolor.

surówka z kapusty i dyni: 500g kiszonej kapusty, kilka ogórków kiszonych, musztarda francuska, pokrojona w paseczki dynia, olej rzepakowy, sól, pieprz, czarnuszka, szczypiorek

Kapustę łączymy z pokrojonymi ogórkami, pokrojoną w cienkie paseczki dynią, dodajemy musztardę, przyprawy.

puree z pieczonych jabłek – 6szt.jabłek antonówek pieczemy w piekarniku z dodatkiem miodu. Upieczone (nie obieramy) miksujemy na puree.

ciasto na podpłomyki: 1kg mąki, 300ml mleka, 200ml oleju rzepakowego, 100ml wody, 80g drożdży, 2 łyżeczki soli, 1 łyżeczka cukru, siemię lniane, szczypiorek

Podpłomyki pieczemy na suchej patelni, na nie wykładamy puree jabłkowe, posypujemy sałatką z kapusty i na koniec podrumienionymi żeberkami. Skrapiamy zielonym olejem koperkowo-szpinakowym.

Bardzo dobre danie, żeberka wyszły miękkie, smaczne, nie były tłuste, ciekawe było połączenie surówki z kapusty i dyni z puree jabłkowym.

DLACZEGO WARTO UŻYWAĆ OLEJU RZEPAKOWEGO:

1. Zawiera aż 10 razy więcej kwasu omega-3 niż oliwa z oliwek.

2. Jest cennym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych. Zastąpienie tłuszczów nasyconych w diecie tłuszczami nienasyconymi przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.

3. Poza tym że pomaga „transportować” witaminy to sam jest ich źródłem – zawiera witaminy E, K i A. Witamina E wpływa na ochronę DNA, białek i lipidów przed uszkodzeniami na tle oksydacyjnym. Jest naturalnym przeciwutleniaczem wpływającym regenerująco na komórki organizmu. Już jedna łyżka oleju rzepakowego pokrywa ok. 50% zapotrzebowania organizmu na witaminę E. Witamina K przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi. Pomaga w utrzymaniu zdrowych kości. Olej rzepakowy zawiera też prowitaminę A zwaną betakarotenem. Witamina E obecna w oleju rzepakowym wpływa też na ochronę przed utlenianiem kwasów omega-3. Dzięki niej są one dłużej trwałe i aktywne metabolicznie.

4. Olej rzepakowy zawiera najmniej spośród wszystkich olejów roślinnych niekorzystnych z punktu widzenia żywieniowego nasyconych kwasów tłuszczowych.

5. Codziennie spożywanie ok. 2 łyżek oleju rzepakowego całkowicie pokrywa zapotrzebowanie na kwas linolenowy (ALA) z rodziny omega-3.

6. Jest doskonałym tłuszczem do smażenia na patelni oraz w głębokim tłuszczu dzięki wysokiej temperaturze dymienia.

7. Ma neutralny zapach oraz smak, ale wydobywa i podkreśla smak potraw.

8. Ze względu na dobre właściwości wypiekowe sprawdza się w pieczeniu ciast.

9. Dzięki dużej zawartości przeciwutleniaczy olej rzepakowy zachowuje świeżość przez dłuższy czas.

10. Jest ogólnodostępny i stosunkowo tani.

Warsztaty kulinarne w których brałam udział uświadomiły mi jak wspaniałym produktem jest olej rzepakowy. Jest uniwersalnym, zdrowym i łatwo dostępnym w Europie produktem, którego często nie doceniamy – „cudze chwalicie a swego nie znacie” – faktycznie tak jest, nie doceniamy oleju rzepakowego bo jest popularny, a kryje on w sobie tyle dobroci, jest niczym płynne złoto;) , skarbem Europy, dlatego warto używać go również w formie nierafinowanej.

Kupujmy również olej rzepakowy tłoczony na zimno!